Begrippenlijst mediation

Beperkte gemeenschap

Heb je een beperkte gemeenschap, dan betekent dit dat niet alles gemeenschappelijk is tussen jou en je partner, maar dat er sprake is van een gemeenschappelijk deel en een privédeel. Als je in het huwelijk treedt of een geregistreerd partnerschap aangaat, zonder (huwelijks) voorwaarden, dan doe je dit sinds 1 januari 2018 automatische in beperkte gemeenschap van goederen. Dit betekent dat alle bezittingen en schulden die tijdens huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaan, zoals banksaldi, een koopwoning of een onderneming die je start, van jullie samen zijn.

Erfenissen en schenkingen die je ontvangt vallen niet automatisch in de beperkte gemeenschap maar blijven persoonlijk, tenzij anders is geregeld, bijvoorbeeld in een testament. Alle persoonlijke bezittingen, waaronder schulden, die je vóór het huwelijk of geregistreerde partnerschap had, blijven van jou alleen. Bij een echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap wordt de waarde van de beperkte gemeenschap vastgesteld en wordt tussen jullie verdeeld, waarbij ieder recht heeft op de helft.

Beschikking

De beslissingen die een rechter neemt in een verzoekschriftprocedure worden opgenomen in een beschikking. Een beschikking is een zogenaamde executoriale titel, of te wel een origineel document dat een deurwaarder nodig heeft om tot tenuitvoerlegging van dat document over te gaan.

Bijzonder nabestaandenpensioen

Nabestaandenpensioen is een apart pensioendeel dat wordt opgebouwd ten behoeve van je nabestaanden; je partner of minderjarige kinderen. Bijzonder nabestaandenpensioen is het nabestaandenpensioen dat geldt voor ex-partners. Overlijdt je ex-partner na scheiding, dan heb je nog steeds recht op (een deel van) zijn of haar nabestaandenpensioen, tenzij je dit bij de scheiding hebt uitgesloten. Dit pensioen bestaat uit het bedrag dat is opgebouwd tijdens het huwelijk.

Ben je met elkaar gehuwd (geweest) of had je een geregistreerd partnerschap, dan heb je automatisch recht op dit nabestaandenpensioen. Bij samenwoners geldt dit alleen als je dit in een samenlevingscontract hebt geregeld. Heb je bij scheiding gekozen voor splitsing van het pensioen (conversie) dan is het pensioen al verdeeld en heb je geen recht meer op bijzonder nabestaandenpensioen. Is het nabestaandenpensioen niet opgebouwd maar op risicobasis verzekerd, ook dan kom je niet in aanmerking voor dit bijzonder nabestaandenpensioen.

Convenant

Een convenant is een schriftelijke overeenkomst tussen partijen. Bij een echtscheiding, beëindiging geregistreerd partnerschap of beëindiging samenlevingsovereenkomst worden alle afspraken die rondom de scheiding zijn gemaakt door de mediator vastgelegd in een convenant. Bij een echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap wordt dit convenant, als onderdeel van het verzoekschrift, ingediend bij de rechtbank.

Conversie

Bij conversie wordt het tijdens huwelijk of geregistreerde partnerschap opgebouwde ouderdomspensioenrecht gesplitst. De ex-partner die het ouderdomspensioenrecht niet zelf heeft opgebouwd, krijgt zijn of haar aandeel in een eigen pensioenaanspraak. Verdeeld is verdeeld. Er is dus bij overlijden geen recht meer op bijzonder nabestaandenpensioen. Met de mediator bespreek welke keuze, conversie of voor verevening van ouderdomspensioenrechten, voor jou het meest wenselijk is.

Co-ouderschap

Co-ouderschap betekent in juridische zin dat ouders gezamenlijk gezag hebben over hun minderjarige kinderen. De meeste mensen echter bedoelen, als zij het hebben over co-ouderschap, de gelijke verdeling van de zorgtaken voor hun kinderen na een scheiding. Ook de belastingdienst maakt gebruik van de term co-ouderschap als zij het hebben over een verdeling van zorgtaken waarbij de kinderen minimaal 3 hele dagen per week bij de ene ouder verblijven en minimaal 3 hele dagen per week bij de andere ouder.

Echtscheidingsconvenant

Een echtscheidingsconvenant is een schriftelijke overeenkomst tussen ex-echtgenoten waarin zij diverse afspraken vastleggen die rondom de scheiding zijn gemaakt.

Executoriale titel

Een executoriale titel is een origineel stuk dat een deurwaarder nodig heeft om tot executie (tenuitvoerlegging) te kunnen overgaan. Dit is een beschikking van de rechtbank of vonnis, of een notariële akte.

Gemeenschappelijk ouderlijk gezag

Ouders die gemeenschappelijk ouderlijk gezag hebben, zijn beiden verplicht om zorg te dragen voor de verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. Ben je getrouwd met elkaar, of ben je een geregistreerd partnerschap aangegaan, dan krijg je automatisch het ouderlijk gezag over jullie kinderen. Is dit niet het geval, dan kun je, samen met de andere ouder het ouderlijk gezag aanvragen met je DigiD via de website www.rechtspraak.nl. Een griffier van de rechtbank controleert de aanvraag en maakt een aantekening in het openbare Centraal Gezagsregister. Daarmee is het ouderlijk gezag voor beide ouders geregeld. Na een scheiding hou je beiden het ouderlijk gezag over de minderjarige kinderen tenzij je dat expliciet anders regelt.

Geregistreerd partnerschap

Een geregistreerd partnerschap is een bij de wet geregelde samenlevingsvorm. Een geregistreerd partnerschap lijkt op een huwelijk maar er zijn enkele verschillen. Als je trouwt dan moet je elkaar het ‘ja-woord’ geven. Bij een geregistreerd partnerschap is dat niet verplicht. Een huwelijk beëindigen moet altijd via de rechter, bij een geregistreerd partnerschap hoeft dit niet en kan via de gemeente worden geregeld, tenzij je samen minderjarige kinderen hebt. Heb je minderjarige kinderen, dan dient een verzoekschrift beëindiging geregistreerd partnerschap door een advocaat te worden ingediend bij de rechtbank, samen met een ouderschapsplan. Het is raadzaam om ook een convenant in te dienen waarin alle overige afspraken rondom de scheiding zijn geregeld zodat deze bij beschikking worden vastgelegd, maar dit is niet verplicht. De mediator kan de beëindiging van het geregistreerde partnerschap voor je regelen. Het geregistreerde partnerschap kent, in tegenstelling tot een huwelijk, ook geen scheiding van tafel en bed.

Kinderalimentatie

Dit is een maandelijkse financiële bijdrage die een ouder betaalt aan een andere ouder als bijdrage in de kosten van de kinderen. Er wordt ook wel gesproken over de verdeling kosten kinderen in plaats van kinderalimentatie. Een term die beter past bij een gelijke verdeling van de zorgtaken voor de kinderen tussen de ouders (co-ouderschap of een fifty-fifty verdeling). Kinderalimentatie is fiscaal niet belast bij de ontvanger en dus ook niet aftrekbaar bij de ouder die de bijdrage betaalt.

Kindverhoor

Elk kind dat ouder is dan twaalf jaar krijgt bij een echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap een brief van de rechtbank. In die brief staat informatie over de rechten van het kind en wordt het gevraagd om zijn of haar mening te geven over de regeling die de ouders voor ogen hebben. Je kind kan dat op de rechtbank mondeling doen, het zogenaamde kindverhoor, of schriftelijk maar het hoeft hier geen gebruik van te maken.

Is een kind jonger dan twaalf jaar en wil het ook graag gehoord worden, dan kan het een verzoek daartoe doen bij de rechter. De mening van het kind wordt meegewogen in het nemen van een beslissing door de rechter. Op www.rechtspraak.nl kun je meer informatie vinden over het kindverhoor bij echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap. Voor kinderen is er meer informatie te vinden op www.rechtvoorjou.nl.

Mediation

Mediation is een manier om conflicten tussen mensen op te lossen. Met een neutrale derde, de mediator die het proces begeleidt, wordt het conflict besproken en wordt gezocht naar oplossingen die in wederzijds belang zijn om te komen tot afspraken. Bovendien wordt stilgestaan bij de communicatie tussen de partijen.

Mediator

Een mediator is een neutrale derde die partijen in een conflict begeleidt bij het vinden van oplossingen voor het geschil. Een mediator is neutraal, informeert partijen maar adviseert niet. Een mediator begeleidt het proces en legt de afspraken die partijen maken vast in een overeenkomst (vaststellingsovereenkomst of convenant).

Mediationovereenkomst

een mediationovereenkomst is een overeenkomst die voorafgaande aan de mediation wordt getekend door alle deelnemers. In de mediationovereenkomst zijn de afspraken opgenomen die gelden voor de mediation. In de overeenkomst is vastgelegd wat de aard van het conflict is, wordt de geheimhouding gewaarborgd, worden de kosten van de mediation genoemd en de verdeling daarvan tussen partijen, wordt de wijze van communicatie tussen partijen en de mediator geregeld en hoe dat wat besproken is en wat geregeld is wordt vastgelegd.
De getekende mediationovereenkomst geldt als opdrachtbevestiging voor de mediation en is voor MfN registermediators verplicht door de Mediationfederatie Nederland (MfN). Voor de aanvraag van gesubsidieerde rechtsbijstand bij de Raad voor de Rechtsbijstand, een toevoeging, is een getekende mediationovereenkomst vereist.

MfN registermediator

Een MfN registermediator is een mediator die is toegelaten tot het register van mediators die de Mediationfederatie Nederland houdt. Een MfN registermediator dient te voldoen aan de kwaliteitseisen die de Madiationfederatie Nederland vastgesteld heeft. De MfN registermediator heeft een opleiding gevolgd aan een door het MfN goedgekeurde opleidingsinstelling. Met een schriftelijk examen is de kennis van de mediator getoetst en met een praktijkexamen het kunnen van de mediator. De MfN registermediator verplicht zich om jaarlijks een voorgeschreven aantal mediations te begeleiden en een aantal cursussen te volgen om kennis en kunde op peil te houden. De praktijkvoering van de mediator wordt door het MfN elke drie jaar gecontroleerd. De MfN mediator is verzekerd tegen beroepsschade. Voor meer informatie www.mediatorsfederatienederland.nl.

Ouderlijk gezag

Ouderlijk gezag houdt de verplichting in om zorg te dragen voor de verzorging en opvoeding van je minderjarige kind. Daarnaast verricht je officiële handelingen voor je kind, zoals het zetten van een handtekening voor de aanvraag van een paspoort of ID kaart. Ook neem je voor je kind belangrijke beslissingen, zoals medische beslissingen of de keuze van een school. Voorts beheer je als ouder het vermogen van het kind en ben je er voor verantwoordelijk dat dit op een correcte manier gebeurt. Voor een kind dat jonger is dan 14 jaar ben je volgens de wet als ouder aansprakelijk, bijvoorbeeld als je kind schade aanricht. Voor een kind tussen de 14 en 16 jaar is het afhankelijk van de situatie of je als ouder al of niet aansprakelijk bent. Is je kind 16 jaar, dan is het zelf aansprakelijk. Je kunt dan nog steeds als ouder, afhankelijk van de situatie, voor schulden worden aangesproken. Een biologische moeder krijgt bij geboorte van het kind automatisch ouderlijk gezag. Een vader kan dit, samen met de moeder, aanvragen. Ben je gehuwd met elkaar of ben je een geregistreerd partnerschap aangegaan dan krijg je automatisch het ouderlijk gezag over jullie kinderen. Is dit niet het geval, dan kun je, samen met de andere ouder het ouderlijk gezag aanvragen met je DigiD via de website www.rechtspraak.nl. Een griffier van de rechtbank controleert de aanvraag en maakt een aantekening in het openbare Centraal Gezagsregister.

Partneralimentatie

Partneralimentatie is een maandelijkse financiële tegemoetkoming in de huishoudkosten die je aan een ex-partner betaalt na echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap of die je van je ex-partner ontvangt. Partneralimentatie wordt fiscaal belast bij de alimentatiegerechtigde en is fiscaal aftrekbaar bij de alimentatieplichtige.

Partnerpensioen

Het partnerpensioen is een deel van het nabestaandenpensioen dat in een pensioenverzekering is opgebouwd. Het nabestaandenpensioen bestaat uit een deel voor de kinderen, zolang deze nog minderjarig zijn, en een deel voor de partner, het partnerpensioen. Ben je van elkaar gescheiden dan wordt er ook wel gesproken over het bijzonder nabestaandenpensioen of bijzonder partnerpensioen.

Pensioenverevening

Bij een echtscheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap heeft je ex-partner recht op verevening of verdeling van de tijdens het huwelijk of geregistreerde partnerschap opgebouwde ouderdomspensioenrecht. Je kunt dan kiezen voor splitsing (conversie), of voor verevening. Bij splitsing wordt de helft van je ouderdomspensioenaanspraken ondergebracht in een eigen aanspraak ten behoeve van je ex-partner.

Kies je voor verevening dan wordt de helft van het tijdens huwelijk opgebouwde ouderdomspensioenrecht uitgekeerd aan de ex-partner op het moment dat jouw ouderdomspensioen ingaat. Je dient een aanvraag voor verevening binnen twee jaar na datum echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap op te sturen naar het pensioenfonds. Ligt het ouderdomspensioenrecht, na verdeling, ónder de wettelijke afkoopgrens die geldt voor kleine pensioenen (€ 484,09 in 2019) dan wordt het pensioen op grond van de wet niet verevend (verdeeld). Je kunt dan in mediation onderling afspraken maken over eventuele verrekening van de waarde van dit ouderdomspensioenrecht.

Samenlevingscontract

Een samenlevingscontract of samenlevingsovereenkomst is een overeenkomst die samenlevers bij een notaris laten opmaken en waarin zij diverse regels opstellen met betrekking tot hun samenleving. Bij een samenlevingscontract heb je niet automatisch alle rechten die gelden bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Zo heb je niet automatisch erfrecht en is er niet sprake van een gemeenschap van goederen of deelgemeenschap. Na beëindiging van het samenlevingscontract is er geen recht op pensioenverdeling of partneralimentatie. (Heb je samen minderjarige kinderen dan is er wel sprake van kinderalimentatie of wordt een regeling getroffen met betrekking tot de verdeling kosten kinderen tussen de ouders.) Deze rechten, zoals hiervoor genoemd, gelden alleen als ze deel uitmaken van de afspraken die zijn opgenomen in het samenlevingscontract.
Bovendien heb je bij een samenlevingscontract, anders dan bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap, niet automatisch ouderlijk gezag over de kinderen die je samen krijgt. Dit kun je samen regelen door met de andere ouder het ouderlijk gezag aan te vragen met je DigiD via de website www.rechtspraak.nl. Een griffier van de rechtbank controleert de aanvraag en maakt een aantekening in het openbare Centraal Gezagsregister.

Scheiding van tafel en bed

Bij een formele scheiding van tafel en bed blijf je voor de wet met elkaar getrouwd maar je gaat wel gescheiden wonen. Deze vorm van scheiden dateert uit de tijd dat het nog verplicht was om tijdens het huwelijk met elkaar samen te wonen. Tegenwoordig hoeft dat niet meer. Wel kan het een oplossing zijn als je eigenlijk wilt scheiden, maar dit door je geloofsovertuiging niet wenselijk is of om financiële redenen, als je niet meer verantwoordelijk wilt zijn voor schulden die de ander maakt. Een scheiding van tafel en bed kan alleen als je met elkaar gehuwd bent.

Bij een scheiding van tafel en bed wordt het vermogen, waaronder schulden, van partijen verdeeld en verrekend. Voor een scheiding van tafel en bed heb je een advocaat nodig die een verzoekschrift voor je indient bij de rechter. Bij dat verzoekschrift moet bij minderjarige kinderen ook een ouderschapsplan worden ingediend. Met de beschikking van de rechter dient de scheiding van tafel en bed (binnen zes maanden) te worden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister dat wordt aangehouden bij de griffie van de rechtbank van het arrondissement waar partijen met elkaar zijn getrouwd.

Ben je gescheiden van tafel en bed dan heeft ieder een eigen vermogen, schulden en inkomen. Je bent dus ook niet meer verantwoordelijk voor de schulden die je ex-partner maakt na de scheiding van tafel en bed. Heb je minderjarige kinderen, dan blijft het gezamenlijke ouderlijk gezag bestaan. De onderhoudsplicht die je hebt voor de minderjarige kinderen en voor je ex-partner blijft ook bestaan. Het tijdens huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen kan bij de scheiding van tafel en bed wel al worden verdeeld. De opbouw van het nabestaandenpensioen kan nog gewoon doorgaan.

Zolang je gescheiden bent van tafel en bed kun je niet in het huwelijk treden met een nieuwe partner of een geregistreerd partnerschap aangaan. Wel kun je met een nieuwe partner gaan samenwonen. Een scheiding van tafel en bed eindigt bij overlijden van een van de ex-partners, bij ontbinding van het huwelijk door echtscheiding of door beëindiging van de scheiding van tafel en bed. Zou je toch weer samen verder willen dan kun je de scheiding van tafel en bed beëindigen door de rechtbank te laten weten dat je weer officieel getrouwd wilt zijn. Wil je van elkaar scheiden dan kan een advocaat een verzoekschrift indienen tot echtscheiding. Dit mag pas na afloop van drie jaar na datum van scheiding van tafel en bed. Een mediator kan in mediation alle afspraken rondom de scheiding van tafel en bed met je bespreken en vastleggen in een convenant en ouderschapsplan. De mediator regelt met de advocaat de indiening van het verzoek bij de rechter.

Vaststellingsovereenkomst

Een vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst tussen twee of meer partijen met het doel om een bestaand geschil tussen hen op te lossen of te voorkomen.

Heb je een vraag, wil je gebruik maken van een gratis kennismakingsgesprek of een afspraak inplannen?

KLIK DAN HIER